| تبليغات | X |
زنده یاد ابولحسن صبا :
يکي از هنرمندان بزرگ ايران که خدمت مهمي به عالم هنر کرده است، ابوالحسن صبا مي باشد که از خانواده اي هنرمند بود و پدر و پدربزرگ و جدش نيز از هنرمندان زمان بودند و شاگردان زيادي در کشور ما تربيت کرده اند.
ابوالحسن صبا فرزند دکتر ابوالقاسم کمال السلطنه فرزند جعفرخان حکيم باشي معروف به صدرالحکماء و از نواده هاي فتحعلي خان صبا ملک الشعراي دربار قاجار بوده است. ابوالحسن صبا در سال 1281 خورشيدي در خانواده اي تولد يافت که اهل هنر و ادبيات و طبابت بودند. به علت تسلط پدر صبا به ادبيات فارسي و عربي به او لقب کمال السلطنه را دادند. مادر صبا نقل کرده است که ابوالحسن از بچگي لب ايوان مي نشست و چند تار به انگشت خود مي بست و با دهان صداي سازهاي مختلف را در مي آورد. کمال السلطنه پسر ديگري داشت به نام عبدالحسين و سه دختر داشت که همه هنرمند و دلبسته به موسيقي بودند. با اين که برادرش عضو وزارت خارجه بود و صاحب مقاماتي شد ولي به کار هنري ادامه ميداد.
دکتر گلشن ابراهيمي مي نويسد: ابوالحسن صبا تحصيلات مقدماتي را در مدرسه علميه و سپس در کالج آمريکايي به پايان رسانيد و به زبان و ادبيات فارسي و انگليسي آشنايي يافت.
ابوالحسن صبا در سال 1308 به مديريت مدرسه صنايع ظريفه رشت منصوب شد و شاگردان زيادي تربيت کرد. با تمام علاقه اي که به مردم گيلان داشت به علت آب و هواي گيلان که برايش مساعد نبود به تهران آمد و خانه موروثي خود را در کوچه ظهير الاسلام براي تدريس موسيقي در نظر گرفت که بعداً به (موزه صبا) تبديل شد.
ابوالحسن صبا قبل از فوتش در مصاحبه اي گفت، تا کنون سه هزار تن را تعليم داده است. از بدشانسي موسيقيدانان ايران و دوستداران هنر، ابوالحسن صبا خيلي زود از جهان رفت و در تاريخ 29 آذر سال 1336 چراغ عمرش خاموش شد و دوستان و علاقمندان بيشمار خود را دچار حرمان ابدي نمود.
ابوالحسن صبا درباره فراگرفتن موسيقي چنين مي گويد:
پدرم علاقه مفرطي به موسيقي داشت، يعني خودش هم آشنا به ساز ايراني بود و از کودکي يعني از شش سالگي مرا نزد اساتيد وقت راهنمايي کرده بود. قبل از اين که شروع به مشق ويلن بکنم با سازهاي ايراني از قبيل سه تار، تار، سنتور و ضرب آشنا شدم، حتي قدري هم کمانچه زدم. بعداً اطلاعات خودم را به ويولون منتقل کردم و تقريباً يک مکتب خصوصي براي ويولن ايجاد شد و کتابهايي در اين خصوص نوشته و انتشار دادم.
صبا از کودکي در نواختن انواع سازهاي اصيل ايراني مهارت داشت، اما شگفتي هنر او را بايد از زمان تأسيس مدرسه عالي موسيقي دانست که در سال 1302 به همت استاد علينقي وزيري و با ياري سردار سپه در تهران آغاز به کار کرد. تأسيس اين مدرسه ميداني براي عرضه مهارت و نبوغ او بود.
وقتي ابوالحسن صبا درگذشت، شهريار شاعر مشهور درباره او چنين سرود:
اي صبا با تو چه گفتند که خاموش شدي؟ چه شرابي به تو دادند که مدهوش شدي؟
تو که آتشکده عـشـق و مـحـبـت بـــودي چه بـلا رفت که خاکسـتـر خاموش شدي؟
به چه دستي زدي آن ساز شبانگاهي را که خـو از رقت آن بـيخود و بـيـهوش شدي؟
تو بصد نغمه، زبان بودي و دلها هم گوش چه شنفتي که زبان بستي و خود گوش شدي؟
خلق را گر چه وفا نيست و ليکن گل من نه گمان دار که رفـتـي و فـرامـوش شـدي؟
تـا ابـد خـاطـر ما خوني و رنگين از تست تو هم آمـيـخـتـه بـا خـون سـياوش شـدي؟
برای دریافت عکس با اندازه واقعی اینجا را کلیک کنید
استاد رضا ورزنده(۱۳۵۵-۱۳۰۵)
آقاي نيما حكمت كه ازمعدود نوازندگان سنتور به سبك زنده ياد ورزنده هستند وبسايتي را در جهت شناساندن شيوه استاد ورزنده راهاندازي كردند كه از همه دوستان دعوت ميكنم براي مشاهده به آدرس زير مراجعه كنند:
بخش آرشيو اين وبسايت يك مجموعه غني از برنامه گلهاست كه آقاي حكمت در طول سالها و با سعي و كوشش مثالزدني فراهم كردند. قابلتوجه هست كه آقاي حكمت هرگز در ايران زندگي نكردند و از طريق استاد صادقيان كه از شاگردان مرحوم ورزنده هستند با هنر و سبك ايشان آشنا شدند.
با تشکر از آقای محمد حکمت
نوا ( مرکب خوانی )
گروه عارف
آواز : محمدرضا شجریان
محمد فیروزی : بربط
جمشید عندلیبی : نی
اردشیر کامکار : کمانچه، قیچک
ارژنگ کامکار : تنبک
بیژن کامکار : دف
منصور سینکی : تار، بم تار
پرویز مشکاتیان : سنتور
همنواز آواز : محمد موسوی
سال اجرا : 1361 / سال انتشار : 1365
بگذار تا مقابل روی تو بگذریم
دزدیده در شمایل خوب تو بنگریم
(درآمد نوا)
شوق است در جدایی و جور است در نظر
هم جور به که طاقت شوقت نیاوریم
(جمله اول گردانیه و تحریر نغمه)
رویار به روی ما نکنی حکم از آن توست
باز آکه روی در قدمانت بگستریم
(عشاق و قرچه)
ما را سری است با تو که گر خلق روزگار
دشمن شوند و سر برود هم بر آن سریم
(4.الف.گَوِشت و فرود به نوا / 4.ب.بیات راجع)
گفتی ز خاک بیشترند اهل عشق من
از خاک بیشتر نه، که از خاک کمتریم
(3.جمله دوم گردانیه و نغمه / 5.اوج بیات راجع)
ما با توایم و با تو نه ایم، نیست بوالعجب
در حلقه ایم با تو و چون حلقه بر دریم
(جمله اول رضوی)
نه بوی مهر می شنویم از تو ای عجب!
نه روی آنکه مهر دگر کس بپروریم
(جمله دوم رضوی)
از دشمنان برند شکایت به دوستان
چون دوست، دشمن است، شکایت کجا بریم؟
(جمله اول سلمک)
ما خود نمی رویم دوان در قفای کس
آن می برد که ما به کمند وی اندریم
(جمله دوم سلمک)
سعدی تو کیستی که در این حلقه کمند
چندان فتاده اند که ما صید لاغریم
(فرود در شور)
( سعدی-دیوان اشعار-غزلیات )
ما گدایان خیل سلطانیم
شهربند هوای جانانیم
(نهفت)
بنده را نام خویشتن نبود
هر چه ما را لقب دهند آنیم
(نهفت)
گر برانند و گر ببخشایند
ره به جای دگر نمی دانیم
(نهفت)
چون دلارام می زند شمشیر
سر ببازیم و رخ نگردانیم
(نهفت)
دوستان در هوای صحبت یار
زرفشانند و ما سر افشانیم
(نهفت)
هر گلی نو که در جهان آید
ما به عشقش هزار دستانیم
(عشاق)
تنگ چشمان نظر به میوه کنند
ما تماشاکنان بُستانیم
(رهاب (فرود با تحریر بسته نگار))
تو به سیمای شخص می نگری
ما در آثار صُنع حیرانیم
(گردانیه)
هر چه گفتیم جز حکایت دوست
در همه عمر از آن پشیمانیم
(درآمد ابوعطا)
سعدیا! بی وجود صحبت یار
همه عالم به هیچ نستانیم
(درآمد ابوعطا)
( سعدی-دیوان اشعار-غزلیات )
غم زمانه خورم یا فراق یار کشم
به طاقتی که ندارم کدام بار کشم؟
(1.الف.درآمدی بر بیات ترک / 1.ب.قطار)
نه قوتی که توانم کناره جستن از او
نه قدرتی که به شوخیش در کنارم کشم
(قطار)
نه دست صبر که در آستین عقل برم
نه پای عقل که در دامن قرار کشم
(قطار)
چو می توان به صبوری کشید جور عدو
چرا صبور نباشم که جور یار کشم
(جامه دران)
شراب خورده ساقی ز جام صافی وصل
ضرورت است که درد سر خمار کشم
(رهاب)
گلی چو روی تو گر در چمن به دست آید
کمین دیده سعدیش پیش خار کشم
(رهاب ورود به سه گاه)
( سعدی-دیوان اشعار-غزلیات )
الهی! آتش عشقم به جان زن
شرر زآن شعله ام بر استخوان زن
چو شمعم بر فروز از آتش عشق
در آن آتش دلم پروانه سان زن
(جمله های اول و دوم درآمد سه گاه)
هزاران غم به دل اندوته دیرم
به سینه آتشی افزوته دیرم
(مویه)
به یک آه سحرگاه از دل تنگ
هزاران مدعی را سوته دیرم
(فرود به نوا)
( باباطاهر-دیوان اشعار-دوبیتی ها )
به قسمتی از آلبوم نوا (مرکب خوانی) گوش کنید : از اینجا دانلود کنید
سایت موسیقی چهارمضراب رسماً آغاز به فعالیت کرد.
نتایج نظرسنجی سبک های سنتور نوازی :
اولین نظر سنجی وبلاگ سنتور که از تاریخ 1/12/1384 روی وبلاگ قرار گرفت، درباره چهار سبک شاخص در نوازندگی سنتور بود. سبک استاد مرحوم حبیب سماعی، فرزند مرحوم سماع حضور که قدیمی ترین سبک در میان این مجموعه بود، سبک استاد فرامرز پایور که از دیدگاه بسیاری از موسیقیدانان معاصر برترین شیوه در سنتور نوازیست، سبک استاد پرویز مشکاتیان که حاصل شناخت بالای ایشان از موسیقیست و همچنین سبک جناب اردوان کامکار که سبکی نسبتاً متفاوت با سایر سبک هاست.
حدود 48.7% از شرکت کنندگان، رای به سبک استاد پایور، 33.5% به سبک جناب مشکاتیان، 13.9% به سبک آقای اردوان کامکار و حدود 3.8% به سبک مرحوم حبیب سماعی رای دادند. البته باید به این نکته اشاره کرد که متاسفانه از مرحوم سماعی، آثار بسیار زیادی به جا نمانده و صفحات قدیمی موجود از وی، کیفیت صدایی چندان مطلوبی ندارند.
از همه عزیزانی که در این نظر سنجی شرکت کردند، بی نهایت ممنون و سپاسگزارم. امیدوارم که نتایج این نظر سنجی برای خوانندگان محترم وبلاگ سنتور، مفید بوده باشد. هدف ما از قرار دادن چنین نظر سنجی هایی، معرفی بیشتر بزرگان موسیقی و همچنین سبک ها و آثار ماندگار آنها می باشد. شرکت شما دوستان، به ما برای رسیدن به این هدف کمک بسیاری خواهد کرد. منتظر شرکت شما در نظر سنجی بعدی وبلاگ سنتور هستیم.
به مقدمه آلبوم همنوایی ساخته حسین علیزاده گوش کنید:
به قطعه آواز با سنتور از آلبوم چشم به راه با آواز استاد شهرام ناظری و سنتور رضا شفیعیان گوش کنید:
این هم عکسی از استاد پرویز مشکاتیان و گروه عارف
