محمد رضا (سیاوش ) شجريان (متولد:01/07/1319 )

محمدرضا شجريان خواننده ومطرح ترين چهره ي موسيقي آوازي ايران دربيست سال گذشته ، او شاگرد اسماعيل مهرتاش، نورعلي برومند، عبدالله دوامي بود وبااستفاده ازآثار تمام هنرمندان گذشته‌ي موسيقي و اجراي كنسرت هاي بسيار درداخل وخارج ازكشور وآشنايي با هنرهاي ديگر از قبيل خوشنويسي، سنتورنوازي، پرورش گل و… او داراي توانايي تكنيكي وبياني دراجرا وصاحب خلاقيت هاي فردي درزمينه ي ساخت واجراي قطعه ها كه ازآثار او مي توان به : آلبوم هاي گلبانگ شجريان، گل هاي تازه ، تصنيف هاي ايرا ني ، سپيده، به يادعارف، چشمه ي نوش، بيداد، برآستان جانان و… اشاره كرد.

ميلاد كيایی (متولد:01/07/1323 )

ميلاد كيايي نوازنده ي سنتور، نواساز وهنرآموخته نزد پدر وآموزش تئوري موسيقي نزد مصطفي كمال پورتراب مي باشد. او اجراكننده‌ي كنسرت هاي بسيار درداخل و خارج از كشور وسابقه ي طولاني تدريس سنتور، ازآثار او مي توان به شورو شادي (تكنوازي) و موسيقي متن تعدادي برنامه هاي تلويزيوني اشاره كرد.

سيد حسن كسایی (متولد:03/07/1307 )

سيد حسن كسايي نوازنده‌ي ني و استاد مسلم اين ساز درپنجاه سال اخير. او شاگرد مهدي نوايي وباليده در مكتب ابوالحسن صبا است و داراي سابقه‌ي نوازندگي درراديو تهران واصفهان از اوائل دهه‌ي 1330تا اواخر 1356 مي باشد و داراي تكنيك هاي فوق العاده وقريحه ي ممتاز هنري درارائه‌ي مطالب و بيان احساس با كمنسرت هاي بسيار درداخل وخارج ازكشورو ضبط نوارهاي راديويي ونوارهاي خصوصي، بيش تر بديهه نوازي وياهمراهي با آواز تاج اصفهاني واديب خوانساري با تار جليل شهناز. ازآثاراو مي توان به چند صفحه‌ي گرامافون درخارج ازكشورو يك آلبوم سي.دي دوبل، برگزيده‌ي تكنوازي ها اشاره كرد.

حسين دهلوی (متولد:07/07/1306 )

حسين دهلوي آهنگساز و رهبر اركستر و دانش آموخته در محضر ابوالحسن صبا ، حسين ناصحي و توماس كريستين داويد و فارغ التحصيل هنرستان عالي موسيقي در رشته آهنگسازي همچنين مدير هنرستان موسيقي ملي پس از روح الله خالقي و مهدي مفتاح او رهبر اركستر «صبا» و اركستر رودكي و طراح و سازنده قطعه هاي از موسيقي ايراني براي اجرا اركستر بزرگ سازهاي ايراني و غير ايراني با اجراي كنسرتهاي بسيار در داخل و خارج از كشور است او همچنين مؤسس « اركستر بزرگ مضرابي مي باشد. از نمونه آثار او مي توان به آثاري از حسين دهلوي ، بيژن و منيژه (نوار) ، سبكبال ، شوشتري براي ويولون و اركستر، به ياد صبا و نغمه‌ي ترك ، نخست گلبانگ براي اركستر مضرابي و… اشاره كرد.

عبد الوهاب شهيدی (متولد:07/07/1301)

عبد الوهاب شهيدي ، خواننده و نوازنده عود، وي هنررا نزد اسماعيل مهر تاش و بهره گيري از ساير استادان آموخت. او فعاليت را در جامعه‌ي باربد از دهه 1320و كار در راديو تهران از اواخر دهه‌ي 1330آغاز كرد. از آثار او مي توان به ضبط راديويي فراوان همراه با اركستر گل ها ، كار هاي آوازي و اركستري ، تكنوازي و همنوازي عودو… باز خواني ترانه هاي محلي لري را نام برد.

علی اصغر شاه زيدی (متولد:08/07/1327)

علي اصغر شاه زيدي ، خواننده او هنر را نزد تاج اصفهاني و با راهنمايي هاي ساير استادان آموخت. او از حافظان شيوه تاج و مدرس آواز مي باشد،‌از آثار او مي توان به چرخ گردون (همراه علي تجويدي و جليل شهناز) اشاره كرد.

داوود آزاد (متولد:14/07/1342)

داوود آزاد نوازنده تار و سه تار او خود آموخته و با استفاده از نوار هاي استادان وي كنسرتهاي متعددي در داخل و خارج از ايران اجرا كرده است. از آثار او مي توان به مكتب تار تبريز ، آي عشقي، در بهار اميد، به ياد هرمزي و.. اشاره كرد. آقای داوود آزاد نوازنده تنبور نیز هستند.

جهانشاه صارمی (متولد:18/07/1335)

جهانشاه صلرمي نوازنده تار و شاگرد حسين عليزاده و ارشد تهماسبي وي مؤسس گروه موسيقي نهفت( نخستين گروه سازهاي ايراني با نوازندگان كودك و نوجوان با اجراي در سطح حرفه اي) از آثار او مي توان به كتاب « آثاري از استاد علي اكبر شهنازي» اشاره كرد.

مهدی فلاح مقدمی (متولد:19/07/1335)

مهدي فلاح مقدمي خواننده وخوشنويس وهنررا نزد محمدرضا شجريان وغلامحسين اميرخاني وبهره برده از راهنمايي هاي فريدون مشيري ودكتر حسين عمومي با اجراي كنسرت ها درداخل و خارج از كشور(همراه نمايشگاه آثارخوشنويسي) . ازآثار اومي توان به بيكران(همراه مجيد درخشاني ) وگوَن(همراه حميد متبسم) اشاره كرد.

عطاء الله جنگوك (متولد:22/07/1327)

عطاء الله جنگوك نوازنده‌ي تار وسه تار وشاگردمحمدحسن عذّاري، علي اكبر شهنازي وغلامحسين بيكجه خاني. اوفارغ التحصيل رشته‌ي موسيقي از دانشكده‌ي هنرهاي زيبا وسابقه‌ي طولاني تدريس درمراكزآموزشي دولتي وخصوصي ، ازآثاراو مي توان به مال كنون(باصداي مسعود بختياري)، نوروز(تكنوازي سه تار) وسرو ماه(تصنيف هاي شيدا)و…(نوار)، كتاب:«سوزوساز» اشاره كرد.

محمد علی حداديان (متولد:23/07/1316)

محمدعلي حداديان نوازنده ومعلم ني وشاگردحسين ياوري وسيد حسن كسايي. اوفارغ التحصيل رشته‌ي موسيقي ازدانشكده‌ي هنرهاي زيبا وعضو گروههاي مختلف موسيقي وداراي سابقه‌ي طولاني تدريس درمراكزآموزشي.

محمد رضا درويشی (متولد:25/07/1334)

محمد رضا درويشي آهنگساز محقق و مؤلف وي فارغ التحصيل رشته‌ي آهنگسازي از دانشكده هنر هاي زيبا ( تهران) و آشنا به نوازندگي ترومپت مي باشد. داراي سابقه 17 ساله مدام در موسيقي نواحي ايران و تنظيم ملودي هايي از خود و ديگران براي اركستر و گاه با نگرشي جديد در ساز و بندي، وي طراح و برگذار كننده جشنواره هاي بزرگ موسيقي نواحي ايران است . از آثار او مي توان به نوار هاي موسيقي نواحي مازندران ، موسم گل، گنبد مينا، زمستان، و كتابهاي «نگاه به غرب» « بيست ترانه موحلي فارس» «نوروزي خواني» « شناخت موسيقي نواحي ايران » « سنت و تجدد در موسيقي ايران» « آيينه و آواز» و چند مجموعه نت و تعدادي قطعه هاي اجرا نشده و تعدادي مقاله و.. مجموعه عظيم دايرة المعارف ايران در 9 جلد از او مي باشد.

=-=-=-=-=-=-=--=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-

بهزاد باشی (متولد:1304~ درگذشت:04/07/1370)

بهزاد باشي نويسنده ومترجم وآشنا با موسيقي كلاسيك اروپا وداراي تجربه در ترجمه ي كتاب هاي تاريخ موسيقي بود . ازآثاراو مي توان به «تاريخ موسيقي خاورزمين» وتأليف كتاب « سُلفاي موسيقي ايران»و چند مقاله اشاره كرد.

حسين ناصحی (متولد:1304~ درگذشت:06/07/1356)

حسين ناصحي تحصيل كرده‌ي كنسرواتور در تهران و آنكارا و از برجسته ترين آهنگسازان اين مرز و بوم بود. از اوايل دهه 1330 تا اواخر عمر به تدريس و آهنگسازي پرداخت. آثار متعددي ساخت و مقاله هايي در توضيح عقايد هنري خود نوشته كه اكثراً به مرحله اي اجرا و انتشار نرسيده اند. جامعه‌ي دوره‌ي حيات او نتوانست استعداد نادر اين هنرمند نجيب را درك كند و امور ناصحي به فعاليتهاي جان فرسايي گذشت كه در راه تعالي هنرش نبود. از او ، دو اثر در صفحه و نوار ضبط شده و دو مقاله و يك مصاحبه نيز بر نشريات «موزيك ايران» و «رودكي» به چاپ رسيده است.

علي نقی وزيری (متولد:1266~ درگذشت:17/07/1358)

علي نقي وزيري، تجدد موسيقي و ورود فرهنگ صوتي ما به تاريخ جديد با كوشش او روي داد. او نه تنها در موسيقي بلكه درهرزمينه اي كه به زندگي و حيات فرد در اجتماع مربوط مي شد. كوشا ونو آور بود. تأ سيس رشته هاي باستان شناسي ، تاريخ هنر و زيبا شناسي در دانشگاه تهران ، تأ ليف اولين كتابها در زمينه ادبيات كودك و ساخت موسيقي ويژه كودكان تأ سيس نخستين بنياد موقوفه ويژه موسيقي ايران و… و بسياري خدمات ديگر . جلوه هايي از حيات پر بار و درخشان او هستند.

حسن گل نراقی (متولد:1305~ درگذشت:19/07/1373)

ترانه خوان وخواننده‌ي ترانه‌ي «مراببوس».

مرتضی گرگين زاده (متولد:1300~ درگذشت:20/07/1337)

مرتضي گرگين زاده نوازنده ونواساز هنررا درشعبه‌ي موزيك نظام آموخت ونزد علي محمد خادم ميثاق بود وهمچنين همكاري با راديو از1326 همراه بنان ، مفتاح وملاح ونواسازي ونوازندگي كلارينت دراركسترهاي راديو . ازآثاراومي توان به : تنظيم چندترانه ي محلي و موسيقي فيلم هاي «ولگرد» و «نردبان ترقي» اشاره كرد.

مرتضی حنانه (متولد:1301~ درگذشت:24/07/1368)

مرتضي حنانه ، آهنگساز، رهبر اركستر و مولف، دانش آموخته در هنرستان عالي موسيقي و در كنسرواتوار واتيكان ، او شاگرد پرويز محمود و استاد ايتاليايي« كاردوچي» و آشنايي به نوازندگي هورن و پيانو ، موسس اركستر فارابي و عضو شوراي موسيقي در راديو تهران و داراي سابقه‌ي تحقيق در موسيقي نواحي و تحقيق در موسيقي قديم ايران براي استفاده هاي آهنگسازي. از آثار او مي توان به تنظيم ملودي ها (از آهنگسازان گذشته و حال) براي اركستر بزرگ و اجرا در راديو تلويزيون ، قطعه هاي «سوئيت شهر مرجان » «روندو كاپريچيوزا» و… موسيقي فيلم هاي«هزار دستان » « صمد و فولاد زره لي ديو» و« فرار از تله» و… كتاب «گامهاي گمشده» و ترجمه كتاب هاي «اركستراسيون» « چگونه ملودي بسازم » و… و چند اثر منتشر نشده در تئوري موسيقي ايران را مي توان برشمرد.

نور علی الهی (متولد:1274~ درگذشت:27/07/1353)

نور علي الهي نوازنده تنبور، مسند نشين خاندان شاه حياسي و از خاندان هاي يارسان در جيحون آباد صحنه (كرمانشاه) آموزش تنبور نوازي را نزد استادان منطقه و هنر آموزي را نزد درويش خان و معاشرت با موسي معروفي ، ابو الحسن صبا ، روح الله خالقي وي داراي قدرت و قريحه‌ي هنر مندانه در تنبور نوازي و اجراي مقام قديم بوده است . از آثار او مي توان به دو نوار كاست با عنوان «موسيقي سماوي» حاوي اجراي مقام هايي با تنبور اشاره گرد.

حبيب الله بديعی (متولد:1312~ درگذشت:27/07/1371)

حبيب الله بديعي نوازنده ويولون و نواساز وي شاگرد لطف الله مفخم پايان ، ابو الحسن صبا و چند استاد ارمني بود. عضو شوراهاي موسيقي در رايو تهران و رهبر اركستر باربد و داراي قدرت فني و توانايي بياني در نواختن ويولون به ويژه در بازسازي آثار صبا بوده است . از آثار او ميتوان به مجموعه « برگ سبز» و آهنگ هايي در « آتشم» «رفته بودم» از تو گذشتم» اشاره كرد.

فريدون فرزانه (متولد:1289~ درگذشت:28/07/1362)

فريدون فرزانه آهنگساز تحصيل كرده در كنسرواتوار بروكسل هنر آموز سلفژ و هارموني در هنرستان عالي موسيقي (تهران)از آثار او مي توان به تنظيم و اجراي آثاري از ركن الدين مختاري براي اركستر قطعه هاي در فرم هاي مختلف براي پيانو و آواز و.. اشاره كرد.

یاد ایام

داریوش پیرنیاکان : تار / جمشید عندلیبی : نی / همایون شجریان : تنبک

سال اجرا :1371    / سال انتشار : 1374

دوش می آمد و رخساره برافروخته بود

تا کجا باز دل غمزده یی سوخته بود

(درآمد شور)

رسم عاشق کشی و شیوه شهر آشوبی

جامه یی بود که بر قامت او دوخته بود

(جمله اول رضوی)

جان عشاق سپند رخ خود می دانست

و آتش چهره بدین کار بر افروخته بود

(عاشق کُش و تحریر نغمه)

گر چه می گفت که زارت بکشم می دیدم

که نهانش نظری با من دلسوخته بود

(3.جمله دوم رضوی 5.سلمک)

کفر زلفش ره دین می زد و آن سنگین دل

در پی اش مشعلی از چهره بر افروخته بود

(رضوی و تحریر جوادخانی)

دل بسی خون به کف آورد ولی دیده بریخت

الله الله که تلف کرد و که اندوخته بود

(قرچه)

یار مفروش به دنیا که بسی سود نکرد

آن که یوسف به زر ناسره بفروخته بود

(حسینی)

گفت و خوش گفت برو خرقه بسوزان حافظ!

یا رب! این قلب شناسی زکه آموخته بود

(فرود)

(حافظ-غزلیات)

به مژگان سیه کردی هزاران رخنه در دینم

بیا که از چشم بیمارت هزاران درد بر چینم

(عاشق کُش)

الا ای همنشین دل! که یارانت برفت از یاد

مرا روزی مباد آن دم که بی یاد تو بنشینم

(عاشق کُش)

جهان پیر است و بی بنیاد از این فرهادکش فریاد

که کرد افسون و نیرنگش ملول از جان شیرینم

(عاشق کُش)

اگر بر جای من غیری گزیند دوست حاکم اوست

حرامم باد اگر من جان به جای دوست بگزینم

(عاشق کُش)

(حافظ-غزلیات)

دوازدهمین آلبوم از مجموعه آثار استاد محمد رضا شجریان با نام یاد ایام. این اثر از آثار بسیار موفق جناب شجریان می باشد که در تابستان سال 1371 در دستگاه شور به زیبایی اجرا شده است. آلبوم بعدی که مورد بررسی قرار خواهد گرفت، آلبوم چشمه نوش از مجموعه کارهای مشترک آقایان لطفی و شجریان می باشد.

ضمناً آقای شهریار از آلمان، امیدوارم که ایمیل من به شما رسیده باشد. منتظر پاسختان هستم.

                                                                                                                   محمد امین

خلوت گزیده

سرپرست گروه: فرامرز پایور

روی الف

( گروه اساتید استاد پایور)

بهاری / شهناز / پایور / موسوی / اسماعیلی

روی ب

تکنوازی تنبک و آواز : ناصر فرهنگفر

کنسرت سنتور و تنبک

پرویز مشکاتیان/ ناصر فرهنگفر

سال اجرا : 1358 / سال انتشار :1370

خلوت گزیده را به تماشا چه حاجت است

چون کوی دوست هست به صحرا چه حاجت است

(درآمد شور و تحریر عاشق کُش)

جانا! به حاجتی که تو را هست با خدا

آخر دمی بپرس که ما را حاجت است

(سلمک)

ارباب حاجتیم و زبان سوال نیست

در حضرت کریم تمنا چه حاجت است

(تحریر شهناز و قرچه)

محتاج قصه نیست گرت قصد خون ماست

چون رخت از آن توست، به یغما چه حاجت است

(رضوی)

جام جهان نماست ضمیر منیر دوست

اظهار احتیاج خود آنها چه حاجت است

(حسینی)

آن شد که بار منت ملاح بر دمی

گوهر چو دست داد و به دریا چه حاجت است

(سلمک فرود)

ای مدعی! برو که مرا که مرا با تو کار نیست

احباب حاضرند به اعدا چه حاجت است

(بزرگ)

(حافظ-غزلیات)

و این هم یازدهمین آلبوم از مجموعه کارهای استاد شجریان با نام خلوت گزیده. قابل توجه دوستانی که خواستار بررسی بعضی از آلبوم های جناب شجریان همچون راز دل، انتظار دل، عشق داند و ... بودند، باید عرض کنم که بررسی این آلبوم ها به ترتیب شماره آنها در شرکت دل آواز می باشد. در نتیجه آلبوم های فوق، در آینده بررسی خواهند شد.

ضمناً فرصت پاسخ به پرسش ماه در سایت چهارمضراب تا پایان شهریور ماه بوده و این تاریخ تمدید نخواهد شد. به کسانی که به پرسش مورد نظر پاشخ صحیح دهند، به قید قرعه به یک نفر هدیه ای از طرف سایت چهارمضراب تقدیم خواهد شد.

فروشگاه صوتی و تصویری پرنیان نیز با محصولات جدید به روز شد. دوستانی که در مورد نحوه خرید محصولات دچار ابهام و یا سوالی هستند، می توانند فرم خرید محصولات را دریافت کنند.

در پایان از همه عزیزانی که از سایت چهارمضراب، فروشگاه اینترنتی پرنیان و همچنین وبلاگ سنتور بازدید می کنند، کمال تشکر و سپاس را داریم و همین طور از دوست عزیز، آقای شهریار از آلمان که به حقیر و آقای رائیجی لطف دارند. برای استاد فرامرز پایور آرزوی سلامتی و رهایی از بستر بیماری را داریم.

                                                                                                                   محمد امین

(نوشته: امیر عباس ستایشگر)

جامعه موسیقی ایران چند سالی است که خالی از استثنا و افرادی است که می توان آنها را جزو نوابغ در این زمینه قرار اد. قبل از اینکه به این موضوع بپردازیم، مطلبی عنوان می گردد به این مضمون که موسیقی علم است یا هنر؟

برای پاسخ به این سوال ابتدا باید تعریف دقیق دو کلمه علم و هنر را دقیق بدانیم. در لغت نامه دهخدا، کلمه علم به معنای دانستن، یقین کردن و دریافتن، معرفت و هر چیز دانسته و کلمه هنر به معنای آن درجه از کمال آدمی است هشیاری و فراست و دانش را در برگیرد.

حال با مقایسه این دو کلمه به آن می رسیم که هنر از علم برتری دارد. پس امیدواریم موسیقی هنری باشد که علم را هم در برگیرد. چیزی که در این چند ساله از تعریف موسیقی ایران جدا شده است. پس در می یابیم که هنرمند باید از عالم بالاتر و اوج کمالاتش افزون تر باشد. هر چند که به نظر اینجانب هنرمند با عالم تفاوت چندانی در مقام قیاس معنی ندارد؛ با ذکر این نکته، توجه خواننده رمزآگاه را به این مهم سوق می دهم که در تعریف علم آمده است، "علم عبارتست از دانستن"، حال چطور و چگونه بماند.

و اما هشیاری در هنر و فراست چیست؟ یکی از بزرگترین مواردی که به آن نظری نمی شود این مطلب است که چقدر هنرمند می تواند تاثیرگذار و موقعیت شناس باشد. تا به امروز چند عالم موسیقایی توانسته اند در روند اجتماعی تغییری و یا بهبودی حاصل کنند؟ گمان نمی کنم تاثیری که ویکتور هوگو بر اجتماع زمان خود گذاشته است کمتر از حرکت و تاثیر فلان رئیس دولت وقت خود باشد! با بررسی این گونه تفاوت ها به عدم تربیت روحی خود هنرمندان و از همه این مسائل مهمتر در جای خود نبودن افراد در پست های مختلف موسیقی می رسیم!

این را همه باید بدانند که در موسیقی رشته های مختلفی وجود دارد و هیچ کسی نمی تواند در تمامی یا حتی تعدادی از این رشته ها تبحر و استادی کسب کند، مگر همان استثنایی که در اول مطلب عرض کردم. یک فرد باید سال ها تلاش و کوشش کند که تازه شاید بتواند نوازنده چیره دستی چون هوشنگ ظریف، پژوهنده ای چون دکتر محمد تقی دانش پژوه، آهنگسازی چون همایون خرم، رهبر ارکستر و تنظیم کننده ای چون مرتضی حنانه، مدرّسی عالی چون مصطفی کمال پورتراب و فرهاد فخرالدینی، خواننده ای چون محمدرضا شجریان و خانم پریسا و حتی ترانه سرایی چون رهی معیری و بیژن ترقی شود.

این طور نیست که یک نفر بر او تفهیم شود که هنرمند است و در طی چهار و پنج سال بتواند حتی در یکی از این رشته ها که گفته شد، کاری برای عمل و حرفی برای زدن داشته باشد. اما امروزه می بینیم که در یک کنسرت موسیقایی به مدت یک ماه یک نفر، هم آهنگساز، هم نوازنده، هم تنظیم کننده، هم شاعر، هم سرپرست و ... می باشد. به طور یقین اگر تمامی این نکات لنگان نباشد، بعضی از آنها خدشه دار و مردود اهل هنر قرار می گیرد و این امری طبیعی است، به همان دلیل که گفته شد. باید بدانیم که "هر کسی را بهر کاری ساخته اند."

اما چون در موسیقی امروز ایران حد و اندازه ای برای سنجش اینگونه مسائل وجود ندارد هر کس برای خود رستم دستانی و یل سیستانی است. به امید آن روز که هر کسی جایگاه خود را دریابد و بداند در کجای این نردبان رو به آسمان قرار دارد.

منبع:  مجله هنر موسیقی شماره 35

دل شدگان

آهنگساز : حسین علیزاده

سال اجرا : 1370  /  سال انتشار : 1371

پاسبان حرم دل شده ام شب همه شب

تا در این پرده جز اندیشه او نگذارم

(شوشتری)

دیده بخت به افسانه او شد در خواب

کو نسیمی ز عنایت که کند بیدارم

(شوشتری)

( حافظ-غزلیات )

یارم به یک لا پیرهن خوابیده زیر نسترن

ترسم که بوی نسترن مست است، هشیارش کند

(شوشتری)

ای آفتاب آهسته نه، پا در حریم یار من

ترسم صدای پای تو خواب است، بیدارش کند

(4.شوشتری منصوری، 5.شوشتری)

( فریدون مشیری )

مرا چشمی ست خون افشان ز دست آن کمان ابرو

جهان بس فتنه خواهد دید از آن چشم و از آن ابرو

(نوعی شهابی)

غلام چشم آن ترکم که در خواب خوش مستی

نگارین گلشنش روی است و مشکین سایه بان ابرو

(2.درآمد بیات ترک، 5.قطار)

تو کافر دل نمی بندی نقاب زلف و می ترسم

که محرابم بگرداند خم آن دلستان ابرو

(درآمد بیات ترک)

اگر چه مرغ زیرک بود حافظ در هواداری

به تیر غمزه صیدش کرد چشم آن کمان ابرو

(جامه دران)

( حافظ-غزلیات )